16/11/17

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΜΑΣ ΠΟΛΗΣ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1870-1917

Το τέλος της παλιάς μας πόλης. Θεσσαλονίκη 1870-1917

Κατάλογος έκθεσης
Σχεδιασμός και επιμέλεια καταλόγου: Γιάννης Επαμεινώνδας
Κείμενα: συλλογικό
Θεσσαλονίκη, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2017
Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά / αγγλικά)
Μεταφράσεις στα αγγλικά: Τώνης Μόζερ
Σελίδες: 35, με έγχρωμες και α/μ εικόνες, και ένα αναδιπλούμενο οκτασέλιδο
Διαστάσεις: 24 x 30 εκ.
ISBN 978-960-250-696-7
Τιμή: 7,00 € 


Στα εκατό χρόνια από τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917, διερευνούμε και παρουσιάζουμε τη Θεσσαλονίκη, όπως είχε διαμορφωθεί μέσα στις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες της οθωμανικής κυριαρχίας και στα πέντε χρόνια της ελληνικής, κάνοντας ειδικές αναφορές στην κατάσταση της πόλης ακριβώς πριν από το 1870, στις προσπάθειες του πρώτου εκσυγχρονισμού της, στην μεγάλη πυρκαγιά του 1890 και στις μικρότερες, στον Μεγάλο Πόλεμο και τους στρατούς του Μακεδονικού Μετώπου, στην ίδια την πυρκαγιά βεβαίως, αλλά και στο σχέδιο Εμπράρ που αναδιαμόρφωσε την πόλη, χωρίς να ξεχνάμε και την μεταπολεμική ανοικόμηση που το αλλοίωσε.

Για την πραγματοποίηση της έκθεσης χρησιμοποιήθηκαν πολλές φωτογραφίες, καρτποσταλ, μεγάλα πανοράματα, χάρτες, σχέδια και πρωτότυπο υλικό -πλαισιωμένα με ζωγραφικά έργα των ξένων στρατιωτών που υπηρέτησαν στη Θεσσαλονίκη κατά τα έτη 1915-1918. [...]
  
(από τον κατάλογο της έκθεσης)


 
 

11/11/17

ΤΕΜΠΛΟΝ. ΑΓΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, ΑΟΡΑΤΕΣ ΠΥΛΕΣ ΠΙΣΤΗΣ, 20ός ΚΑΙ 21ος ΑΙΩΝΑΣ

Τέμπλον. Άγιες μορφές, αόρατες πύλες πίστης, 20ός και 21ος αιώνας
 

Κατάλογος έκθεσης
Επιμέλεια: Χρήστος Φ. Μαργαρίτης
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη 2017
Σελίδες: 324, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 28 εκ.
ISBN 978-618-32019-3-1
Τιμή: 30,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 27,00 €




«[...] Η παρούσα έκδοση προσφέρει μια ολοκληρωμένη «ανάγνωση» των εκκλησιαστικών τέμπλων από την παλαιοχριστιανική περίοδο έως και τον 21ο αιώνα. Η χρονικά εξελικτική παρουσίαση των άρθρων διαμορφώνει εστίες ενδιαφέροντος που αφορούν τη λειτουργική, την τεχνοτροπική και την εικονογραφική εξέλιξη του τέμπλου καθ` όλη τη βυζαντινή εποχή, όπως για παράδειγμα την πορεία από το παλαιοχριστιανικό φράγμα στο βυζαντινό τέμπλο, την εικονογραφία των κτιστών τέμπλων, την άρρηκτη σχέση των δεσποτικών εικόνων με το τέμπλο αλλά και τον επιτελεστικό χαρακτήρα των λυπηρών. Για τη μεταβυζαντινή περίοδο κυριαρχούν μελέτες για τη δομική και την εικονογραφική εξέλιξή του, ενώ ξεχωρίζουν περιπτώσεις τέμπλων σε ναούς και ιδιωτικές συλλογές, οι οποίες δημοσιεύονται για πρώτη φορά.

Όμως η ερευνητική συμβολή του παρόντος τόμου δεν σταματά εδώ. Οι ερευνητές στηριζόμενοι στη σύγχρονη μεθοδολογική προσέγγιση που επιτάσσει την πολυτροπική μελέτη των νεοελληνικών τέμπλων, παρουσιάζουν την εξέλιξή τους από την βυζαντινή τεχνοτροπία προς τα καλλιτεχνικά ρεύματα του 19ου και του 20ού αιώνα, όπου κυριαρχεί η νεοβυζαντινή ζωγραφική από τη μια πλευρά και ο ευρωπαϊκός ακαδημαϊσμός από την άλλη. Τέλος, απαύγασμα της συνεχώς εξελισσόμενης τέχνης του τέμπλου αποτελούν τα παραδείγματα ζωγράφων του 21ου αιώνα, των οποίων το ιδιαίτερο καλλιτεχνικό ύφος απέδωσε εξαιρετικά υψηλά αισθητικά αποτελέσματα.

Συνολικά, η εκκλησιαστική τέχνη του τέμπλου, ως συνισταμένη των μεταβαλλόμενων πολιτιστικών δομών από τους πρώιμους βυζαντινούς χρόνους έως και σήμερα, αποτελεί μια οριοθετημένη θεολογικά τέχνη, η οποία συνεχίζει να επιτελεί τον ρόλο της μέσα από νέες και συχνά πρωτοποριακές καλλιτεχνικές προσεγγίσεις που συχνά μας εκπλήσουν.»

Πάνος Λασκαρίδης
(από την εισαγωγή του βιβλίου) 

 

10/11/17

ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΤΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

Χρύσα Μαλτέζου
Σχέσεις της μονής Πάτμου με τον δυτικό κόσμο. Αρχειακές αποδείξεις (13ος-18ος αι.)
 

Αθήνα, Ακαδημία Αθηνών 2017
Σελίδες: 1038, 2 τόμοι, με 20 έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 21 x 28 εκ.
ISBN 978-960-404-326-2 (set)
Τιμή: 120,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 96,00 €




«Κέντρο από τα βυζαντινά χρόνια ορθόδοξης πίστης και λατρείας, η μονή αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο βρέθηκε από τον 13ο και τις αρχές του 14ου αιώνα, λόγω γεωγραφικής θέσης, στο σύνορο δύο κόσμων, του μουσουλμανικού και του χριστιανικού. Με την υποχώρηση, κυρίως μετά την τέταρτη σταυροφορία, της βυζαντινής ηγεμονίας στην ευαίσθητη περιοχή του Αιγαίου, ιδιαίτερα του νοτιανατολικού τμήματός του, διαμορφώθηκε μια νέα κατάσταση. Στα μικρασιατικά παράλια ιδρύθηκαν δύο τουρκικά εμιράτα (του Μεντεσέ και του Αϊδινίου), που ενσωματώθηκαν αργότερα στην οθωμανική αυτοκρατορία, ενώ σε πολλά αιγαιοπελαγίτικα νησιά εγκαθιδρύθηκε λατινική κυριαρχία, με τη Ρόδο και όλη σχεδόν τη Δωδεκάνησο να έχει περάσει από το 1309 στην κατοχή των Ιπποτών του τάγματος του αγίου Ιωάννου των Ιεροσολύμων. Η μονή περιείλθε τότε υπό της ανωμαλίας του καιρού... εις στενοχωρίαν. Με τη μετατροπή ωστόσο του αιγαιοπελαγίτικου χώρου σε πεδίο ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων της εποχής, το νησί, άγονο γενικά και άνικμο καθώς ήταν, δεν είλκυσε το άμεσο ενδιαφέρον όσων επιζητούσαν να εδραιώσουν την κυριαρχία τους στο Αιγαίο και έμεινε έτσι έξω από τη σφαίρα των διεκδικήσεων τους.

Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς η Πάτμος έγινε φόρου υποτελής στην οθωμανική αυτοκρατορία. Σε φιρμάνι του 1454 γίνεται λόγος για πληρωμή φόρου από τον ηγούμενο πιθανότατα της μονής στον δούλο του σουλτάνου. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1477, σύμφωνα με πληροφορία που διασώζει ο Bosio στην ιστορία του, ο τουρκικός στόλος επιτέθηκε στη Χίο, Λήμνο, Κώ και Πάτμο και έκαψε την ύπαιθρο, χωρίς όμως να καταφέρει να εκπορθήσει τα κάστρα των νησιών. Όπως κι αν είχε εξελιχθεί η κατάσταση, η εγκατάσταση στο νησί ευάριθμων μουσουλμάνων σε συνδυασμό με την απουσία τούρκου κρατικού λειτουργού είχαν ως αποτέλεσμα η νησιωτική κοινότητα να έχει σχετική αυτονομία και η μονή, που κατείχε τις μισές γαίες της Πάτμου, να αναδειχθεί σε καθοριστικό παράγοντα της τοπικής κοινωνίας, την οποία φαίνεται πως ο ηγούμενος όταν επικοινωνούσε με ξένες δυνάμεις την εκπροσωπούσε επίσημα. Όχι μόνο ο σουλτάνος, όπως συμπεραίνεται με βάση το φιρμάνι του 1454, αντιμετώπιζε τον ηγούμενο ως εκπρόσωπο του πληθυσμού, αλλά και οι κάτοικοι, όπως βεβαιώνουν μεταγενέστερα έγγραφα, χαρακτηρίζονταν από τους εκάστοτε ηγουμένους ως "υπήκοοι" (sudditi nostri) της μονής. Στο πλαίσιο της νέας πολιτικής πραγματικότητας και των νέων αιτημάτων των καιρών, η μονή προσαρμόστηκε στις νέες συνθήκες, εφάρμοσε ρεαλιστική τακτική και ανέπτυξε ευέλικτη διπλωματική δραστηριότητα στην προσπάθεια εξεύρεσης τρόπων που θα οδηγούσαν στην επιβίωση της μοναστικής και ευρύτερα της νησιωτικής κοινότητας...».

(από την εισαγωγή του βιβλίου)


8/11/17

ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΣΕΠΟΛΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΕΡΑΝΗ

Τζέφρυ Πάρκερ, Μπρέντα Πάρκερ
Οι Πέρσες. Από την Περσέπολη στην Τεχεράνη

Μετάφραση: Παναγιώτης Σουλτάνης
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2017
Σελίδες: 260, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-960-524-501-6
Τιμή: 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,00 €


 

Εδώ και δεκαετίες, το Ιράν βρίσκεται σταθερά στο προσκήνιο της διεθνούς επικαιρότητας. Όμως πόσο καλά γνωρίζουμε τούτη τη χώρα και τους κατοίκους της; Είναι ένα κράτος-ταραξίας που μοιραία οδηγείται στη διεθνή απομόνωση; Είναι η κοιτίδα ενός ακραίου ισλαμιστικού φονταμενταλισμού που μας απειλεί; Άραγε η ιρανική κοινωνία βουλιάζει, πράγματι, στην καθυστέρηση και την οπισθοδρομικότητα; Τελικά, πόσο μας έχουν επηρεάσει τα στερεότυπα που επανεμφανίζονται συνεχώς;

Το βιβλίο εξιστορεί την κάθοδο των Αρίων στα εδάφη νότια της Κασπίας, τη δημιουργία μιας τεράστιας αυτοκρατορίας από τα παράλια του Αιγαίου μέχρι την Ινδία και την άνθηση ενός πολιτισμού που επηρέασε βαθιά λαούς από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τη Βεγγάλη και τις στέπες της Κεντρικής Ασίας. Οι συγγραφείς καταγράφουν με οξύνοια τις παραδόσεις και την ιστορία της αρχαίας και της νεότερης Περσίας, τον ισχυρό δεσμό που εξακολουθεί να τις συνδέει, αλλά και τις επιδράσεις που αυτές άσκησαν στην ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, εξετάζουν τους τρόπους με τους οποίους το πολυτάραχο παρελθόν και η περσική εκδοχή του ισλάμ επηρεάζουν όχι μονάχα το σύγχρονο Ιράν, μα και ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)



7/11/17

ΧΡΗΜΑ. ΣΥΜΒΟΛΑ ΑΠΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Χρήμα. Σύμβολα απτά στην αρχαία Ελλάδα
 

Κατάλογος έκθεσης
Επιμέλεια: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Δήμητρα Τσαγκάρη, Γιώργος Τασούλας
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Alpha Bank - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2017
Σελίδες: 396, με έγχρωμες εικόνες και έναν αναδιπλούμενο χάρτη
Διαστάσεις: 23 x 30 εκ.
ISBN 978-960-93-9445-1
Τιμή: 40,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 32,00 €




«Η Έκθεση ΧΡΗΜΑ. Σύμβολα απτά στην αρχαία Ελλάδα, που συνδιοργανώνουν το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και η Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank, παρουσιάζει μία διαφορετική όψη του νομίσματος, το οποίο έκανε την εμφάνισή του στα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ. Ο μονολεκτικός τίτλος, ΧΡΗΜΑ, που συνηθίζεται στις Εκθέσεις του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, διαθέτει τη βαρύτητα, τη συμπυκνωμένη πληροφορία και το νόημα της Έκθεσης.

Το νόμισμα αποτελεί, πρωτίστως, το βασικό μέσον συναλλαγής των ανθρώπων, με το οποίο καλύπτουν τις καθημερινές τους ανάγκες, πραγματοποιούν τις πληρωμές και εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Η ιστορία όμως της νομισματικής και η μελέτη των νομισμάτων, κατά την αρχαιότητα, καταδεικνύουν ότι το νόμισμα είχε και μίαν άλλη χρήση, μία χρήση που σχετίζεται με την εικονογραφία του: ήταν ένα μέσον συμβολισμού, ένα μέσον που ο καθένας μπορούσε να κρατήσει στα χέρια του, ένα σύμβολο απτό.

Τα νομίσματα, τα οποία πρωταγωνιστούν στην Έκθεση, είναι και τα ίδια σύμβολα απτά, σύμβολα τα οποία πιάνει κανείς στα χέρια του, τα «διαβάζει», τα αντιλαμβάνεται και γι` αυτό απεικονίζουν παραστάσεις που προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες —ιστορικές και άλλες— που συνδέονται με τον τόπο και την αρχή, η οποία τα εξέδωσε. Η μικρή μεταλλική τους επιφάνεια μετατρέπεται έτσι σε κήρυκα συμβόλων, ιδεών, αξιών και μηνυμάτων της εκδότριας αρχής. Εύκολα στη μεταφορά και τη διακίνησή τους, τα νομίσματα μεταδίδουν πληροφορίες στα πέρατα του αρχαίου κόσμου...».

Καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης / Δρ. Δήμητρα Ι. Τσαγκάρη
(από τον πρόλογο του βιβλίου)







6/11/17

ΤΟ ΞΙΝΟΜΑΥΡΟ. Η ΟΙΝΑΜΠΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Σταυρούλα Κουράκου
Το Ξινόμαυρο. Η οινάμπελος της Κεντροδυτικής Μακεδονίας
 

Αθήνα, Εκδόσεις του Φοίνικα 2017
Σχεδιασμός έκδοσης: Μπάμπης Λέγγας
Σελίδες: 227, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 21 x 29 εκ.
ISBN 978-960-6849-66-4 / 978-960-6849-67-1
Τιμή πανόδετου: 30,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 27,00 €
Το βιβλίο κυκλοφορεί και στα αγγλικά




«Το Ξινόμαυρο είναι ποικιλία οιναμπέλου της Κεντροδυτικής Μακεδονίας με κέντρο καλλιέργειάς της τον Νομό Ημαθίας και ειδικότερα την αμπελουργική ζώνη της Νάουσας, απ’ όπου εξακτινώθηκε στις γύρω περιοχές: Αμύνταιο, Γουμένισσα, Σιάτιστα, Βελβεντό, και έφθασε μέχρι τη Ραψάνη, όπου αναφέρεται με το συνώνυμο Νιαουστιανό, γεγονός που υποδηλώνει ότι σε παλαιότερα χρόνια φύτεψαν στις πλαγιές του Κάτω Ολύμπου μοσχεύματα που έφεραν από τη Νάουσα.

Σ’ αυτές τις κύριες περιοχές καλλιεργείας του Ξινόμαυρου θα αναφερθώ στο Τέταρτο μέρος αυτού του βιβλίου αφού περιγράψω, στο Δεύτερο μέρος, την ποικιλία ως φυτό, ώστε να γίνουν κατανοητές αφενός οι ποιοτικές διαφορές που παρουσιάζουν οίνοι του ίδιου τύπου αυτής της ποικιλίας, και αφετέρου η δυνατότητα του Ξινόμαυρου να δίνει διαφορετικούς τύπους οίνων, ανάλογα με το φυσικό περιβάλλον στο οποίο καρπίζει και την αμπελοκομική τεχνική που εφαρμόζει ο αμπελουργός.

Όμως ποιο είναι το στίγμα της Κεντροδυτικής Μακεδονίας στον ελληνικό χάρτη; Ποιες ιστορικές μνήμες φέρνει στον νου μας η χώρα των Μακεδόνων βασιλέων; Ποια η πολιτισμική κληρονομιά της σύγχρονης μακεδονικής οινοπαραγωγής; Ποια η εξέλιξη της αμπελοκαλλιέργειας και της οινοπαραγωγής στους νεότερους χρόνους;

Στα ερωτήματα αυτά, που φυσικό είναι να απασχολούν τους φίλους του Ξινόμαυρου, καθώς και τους ξένους που θέλουν να το γνωρίσουν στον τόπο καταγωγής του, θα επιχειρήσω να ρίξω φως στο Πρώτο και Τρίτο μέρος, αντίστοιχα, με σύντομες κατά το δυνατόν αναφορές.»

 Σταυρούλα Κουράκου
(από την εισαγωγή του βιβλίου)


 

4/11/17

ΑΛΛΟΚΟΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

Νικήτας Σινιόσογλου
Αλλόκοτος ελληνισμός. Δοκίμιο για την οριακή εμπειρία των ιδεών

Αθήνα, Κίχλη 2017
Σελίδες: 357
Διαστάσεις: 15,5 x 23 εκ.
ISBN 978-618-5004-50-7
Τιμή: 16,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,80 €




Ο ΑΛΛΟΚΟΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ φωτίζει επτά έκκεντρες μορφές της νεοελληνικής πνευματικής ιστορίας, οι οποίες αφοσιώθηκαν με πάθος στις σχέσεις ελληνισμού και χριστιανισμού, Ανατολής και Δύσης και αποτόλμησαν ασυνήθιστους πειραματισμούς με τη νεοελληνική ταυτότητα. Οι παραγνωρισμένες αυτές αναζητήσεις της ελληνικότητας γεννήθηκαν λίγο πριν και λίγο μετά τα δύο κρίσιμα ιστορικά ορόσημα του ελληνισμού, την πτώση του Βυζαντίου (1453) και τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους (1830), απολήγοντας σε επτά εκδοχές οριακής εμπειρίας των ιδεών στον ευρύτερο ελληνικό χώρο: περιπλάνηση (Κυριάκος Αγκωνίτης), ουτοπία (Πλήθων), εκτοπισμός (Μάρουλλος Ταρχανιώτης), βλασφημία (Χριστόδουλος Παμπλέκης), αίρεση (Θεόφιλος Καΐρης), αλλόκοτο (Παναγιώτης Σοφιανόπουλος), ψευδολογία (Κωνσταντίνος Σιμωνίδης).

Συνδυάζοντας τη μελέτη των πηγών με την ιστορία των ιδεών και τον φιλοσοφικό στοχασμό, το δοκίμιο του Νικήτα Σινιόσογλου χαρτογραφεί μια λησμονημένη μεθόριο της νεοελληνικής ιστορίας των ιδεών, την οποία η κυρίαρχη διανοητική ιστορία αντιμετωπίζει με δυσπιστία και αμηχανία.

Στην παρούσα συγκυρία ακραίας πολιτικής ρευστότητας και ιδεολογικών ανακατατάξεων, τα ανοίκεια άκρα της νεοελληνικής ιστορίας των ιδεών αποκτούν μιαν αναπάντεχη πολιτική σημασία.

«Κάθε σύστημα ωφελείται αναγνωρίζοντας την ανάγκη της παρέκκλισης, ενώ συνάμα τρέμει την υπερβολή της. Μοιραία η αλλόκοτη σκέψη δεν ζει πολύ. Λίγες ιδέες κατορθώνουν να διαφύγουν από τη βία του κανόνα, κι όταν το πετυχαίνουν είναι για λίγο μόνο. Το αλλόκοτο δεν διαλέγεται παρά σημαίνει. Αλλόκοτο είναι ό,τι αντιστέκεται».
 Ν.Σ.
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)